Morgi

Jedna z młodszych dzielnic miasta. Sąsiaduje z dzielnicami takimi jak Brzezinka, Larysz, Wesoła i Ćmok. I choć Morgi historycznie są częścią Brzezinki, to na przestrzeni ostatnich dziesięcioleci dzięki mętalności morgowian stały się całkiem osobnym organizmem.

Dominuje budownictwo jednorodzinne ale też kilka pojedyńczych kamienic niskiej intensywności z przylegającymi do domów ogrodami i polami. Życie mieszkańców dzielnicy koncentruje się głównie wokół kościoła oraz placówki kulturalnej i oświatowej. Do dziś dnia rosną tu ogromne połacie leśne. Przez Morgowski las przebiega autostrada A-4.

Morgi są dzielnicą położona najwyżej bo ponad 300 m n.p.m. Wzniesienie zwane Traugott na ulicy Skałki ma 330m wysokosci i stanowi świetny punk widokowy. Z kolei w rejonie ulic Granicznej i Równoległej znajduje się najwyższe wzniesienie Mysłowic - 334m. Często roztacza się stad panorama Beskidów z Babią Górą, a czasem widoczne są nawet Tatry.

Nazwa dzielnicy

Nazwa związana jest z dawnym zajęciem ludności, czyli uprawą zakupionej przez chłopów ziemi podzielonej za pomocą miarą gruntu, czyli na morgi.

Historia i rozwój dzielnicy

Niegdyś były tu łąki oraz spore połacie leśne. Teren dzisiejszego osiedla od początków jego istnienia stanowił integralną część Brzezinki. Brzezinka dzieliła się właściwie na dwie części - gminną i wiejską. Wójtostwo obejmowało tą część, którą dziś nazywamy Podlaryszem i Morgami. Gdy powstawały pierwsze domy, nazywaną ją kiedyś Nową Brzezinką.

Jak ziemię dzielono na morgi
W 1852 roku, obszar ten wykupił hrabia Gwidon Henkel-Donnersmarck ze Świerklańca. Teren pokryty lasem kazał wyciąć, gdyż potrzebował drewna do prac w kopalni.

Ówczesny właściciel tych terenów atrakcyjną i żyzną ziemię sprzedawał różnym nabywcom. Szczególnie zaś jedną część sprzedał chłopom biorąc pod uwagę miarę gruntu 'na morgi'. Łącznie 2.719 morgów łąk oraz 1598 morgów lasów - stąd nazwa dzisiejszej dzielnicy, która szybko przyjęła się wśród okolicznej ludności.

Na terenie tym chętnie osiedlali się Polacy z zaborów austriackiego oraz rosyjskiego. Większość z nich pracowała w okolicznych hutach i kopalniach. Pozostali prowadzili niewielkie gospodarstwa rolne, trudniąc się uprawą roli czy też hodowlą zwierzęcą.

Koścół katolicki i parafia w Morgach
Początkowo miejscowa ludność podlegała pod parafię kościoła w Brzezince. Jednak warunki terenowe jak i pogodowe przysparzały problemu głównie osobom starszym bym dotrzeć na mszę. To też już w okresie międzywojennym myśl o własnym kościele tkwiła w głowach morgowian. Pierwsze starania dotyczące budowy kościoła w Morgach czyniono już w 1929 roku, jednak zgody na budowę własnego kościoła mieszkańcy nie otrzymali. W końcu wspólny kompromis z władzami kościelnymi ustanowił kościół filialny w formie baraku jedynie dla dzieci i starców.

W 1945 roku po konsultacjach z rodziną Rygiołów, nowy proboszcz brzezińskiej parafii, ks. Alojzy Nowok wyraził zgodę na budowę. Kościół powstał w wyniku prac społeczności lokalnej. Do budowy postanowiono wykorzystać gruzy ze zniszczonej radiostacji podczas II wojny światowej oraz cegłę rozbiórkową ze starego baraku kaplicy.

Jeszcze w trakcie budowy ustalono wezwanie Świętego Jacka, patrona Śląska. Święcenie kościoła odbyło się 24.XI.1946 roku. W pierwszych latach swojej działalności kościół w Morgach pozostawał filią parafii w Brzezince. Dopiero w 1957 roku utworzono samodzielną parafię Św. Jacka.

W 1970 Siostry ze Zgromadzenia Sióstr Służebniczek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej zakończyły swoją posługę w morgowskiej parafii opuszczając placówkę przy ul. Granicznej, w której zamieszkiwały od kilkunastu lat.

Morgi dziś
W 1975 roku Brzezinka wraz z Morgami zostały włączone do Mysłowic stając się ich dzielnicami.

W ostatnich latach Morgi stały się popularne na terenie konurbacji śląsko - dąbrowskiej wśród chcących wyrwać się z miejskiego zgiełku. Dobra lokalizacja oraz wciąż tania ziemia sprawiają, że szybko powstają tu nowe domy oraz nowoczesne osiedla domków jednorodzinnych w zabudowie zwartej. Niedawno w obrębie szkoły podstawowej nr. 12 wybudowano nowoczesną salę gimnastyczną z placem zabaw i boiskami.

Obszar dzielnicy

Obszar dzisiejszych Morgów obejmuje teren na zachód od "Piły" gdzie niegdyś funkcjonował dawny tartak do "Piekiełka" do granicy z Wesołą. "Piekiełko" to teren pomiędzy Laryszem a Morgami. Morgi sąsiadują z Brzezinką, Laryszem, Wesołą oraz Ćmokiem.

Od północy obszar dzielnicy zamyka się Autostradą A4 biegnacą przez morgowski las oraz ulicami Obrzeżną Zachodnią i Pukowca. Od zachodu i południa ulicą Graniczną, która przebiega wzdłóż dawnej granicy lasów pszczyńskich i mysłowickich. Na ul. Sienkiewicza Morgi kończą się tuż za kościołem kierujac się w stronę Larysza.

W skład Morgów wchodzą ulice:

- Baczyńskiego Kamila
- Dygasińskiego Adolfa
- Graniczna  (od ul. Leśnej do Wiejskiej)
- Hołuja Tadeusza
- Kochanowskiego Jana
- Kotarbińskiego Tadeusza
- Kownackiej Marii
- Leśna  (zachodnia część do ul. Pukowca)
- Ofiar Września
- Równoległa
- Sieńkiewicza Henryka
- Słoneczne Wzgórze
- Skałki
- Szelburg-Zarębiny Ewy
- Iwaszkliewicza Jarosława
- Wańkowicza Melchiora
- Wybickiego Józefa (zachodnia część do ul. Pukowca)
- Zagadłowicza Emila